
Kahverengi Yama Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri
Ekim 10, 2025
Çim Sararması Neden Olur ve Nasıl Önlenir?
Ekim 10, 2025Değerli müşterilerimiz,
Güneydoğu Anadolu’nun kalbi Diyarbakır’da, yaz aylarının boğucu sıcakları ve kuraklığı çim alanlarınızı ciddi bir sınavdan geçirir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, Temmuz ve Ağustos aylarında ortalama sıcaklıklar 30-46°C’ye ulaşırken, aylık yağış miktarı 1-1.4 mm gibi son derece düşük seviyelerde kalır; yağışlı gün sayısı ise 0.3-0.5 gün civarındadır. Bu koşullar, evapotranspirasyon (ET, yani bitkilerin topraktan su alıp buharlaşma ve terleme yoluyla kaybettiği toplam su miktarı) oranlarını artırır – Tigris Havzası’ndaki istasyon verilerine göre yaz aylarında günlük ET 7-10 mm arasında değişebilir, bu da çimlerin su kaybını hızlandırır. Ben, kıdemli ziraat mühendisi olarak, 30 yılı aşkın saha deneyimimle size şunu söyleyebilirim: Doğru sulama stratejisi, çimlerinizi sağlıklı tutmanın anahtarıdır. Yanlış sulama, kök çürümesi (köklerin fazla suda boğulup ölmesi) veya kuraklık stresi (su eksikliğinden kaynaklanan bitki zayıflığı) gibi sorunlara yol açabilir, ancak GAP sulama sistemleriyle (Güneydoğu Anadolu Projesi’nin bölgeye su sağlayan büyük altyapı projesi) entegre edilmiş verimli yöntemlerle bu riskleri minimize edebilirsiniz.
Öncelikle, sulama zamanlamasını doğru ayarlayın. Sabah erken saatlerde (gün doğumu öncesi) sulama yapın ki su buharlaşmadan toprağa nüfuz etsin; akşam sulamaları fungal hastalık (mantar kaynaklı bitki enfeksiyonları) riskini artırır. Haftalık sulama miktarını ET’ye göre hesaplayın: Diyarbakır’ın yaz ET’si göz önüne alındığında, çoğu çim türü için haftada 20-30 mm su yeterli olur – bu, yaklaşık 2-3 sulama seansı anlamına gelir. Toprak nemini kontrol etmek için akıllı sensörler (toprak nemini ölçen ve telefonunuza bildirim gönderen cihazlar) kullanın; bunlar nem seviyelerini mobil uygulamalarla takip etmenizi sağlar ve su tasarrufunu %30’a kadar artırır. Damla sulama sistemlerini (suyu doğrudan köklere damlatan borular) tercih edin, çünkü geleneksel sprinkler’lara (havaya su püskürten sistemler) göre su kaybı %50 daha azdır ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın su koruma yönergelerine uyumludur.
Çim türünüze göre uyarlama yapmayı unutmayın. Örneğin, Pennisetum clandestinum (Kikuyu çimi, hızlı yayılan ve kuraklığa dayanıklı bir sıcak mevsim çimi) Diyarbakır’ın sıcak ikliminde az sulamayla (haftada 15-20 mm) idare eder, hızlı yayılır ve düşük kaliteli suyla bile büyür. Paspalum vaginatum (deniz kenarı paspalum, tuzlu suya toleransı yüksek bir çim türü) ise tuz toleransı sayesinde GAP’ın hafif tuzlu sularında mükemmeldir, haftalık 20-25 mm suyla yoğun bir örtü sağlar. Dichondra repens (dichondra yer örtücüsü, böbrek şekilli yapraklı ve sürünen bir bitki) gibi yer örtücüler ise gölgeli alanlarda orta sulama (7-10 günde bir derin sulama) ile yeterli olur, ancak yüksek trafikli bölgelerde dikkatli olun. Eğer soğuk mevsim türleri (örneğin Lolium perenne, serin iklimlere uygun çimler) kullanıyorsanız, yaz stresini azaltmak için gölgelik fileler (çim üzerine gerilen gölge sağlayan ağlar) ekleyin.
Önleyici ipuçları olarak, sulama öncesi toprak testi yaptırın (pH, yani toprağın asitlik veya alkalilik seviyesi 6.0-7.5 ideal olmalı); killi topraklarda (yapışkan ve su tutan toprak tipi) drenajı (suyun akışını) iyileştirin ki su birikmesin. Aşırı sulamadan kaçının, çünkü bu ötrofikasyona (su kaynaklarında aşırı besin birikimi nedeniyle yosunlaşma ve su kirliliği) yol açar ve Türkiye’nin 2025 Yeşil Anlaşma taahhütlerine (çevre koruma ve sürdürülebilirlik anlaşmaları) aykırıdır. Yağmur suyu toplama entegrasyonu (yağmur sularını depolama sistemleri) veya su tutucu polimerler (toprağa eklenen ve suyu emip yavaş salan maddeler) gibi sürdürülebilir alternatifler, su kıtlığını yönetmede yardımcı olur.
Ekibimiz, Tarım ve Orman Bakanlığı standartlarına hakim ziraat ve yüksek ziraat mühendislerinden oluşur. Danışmanlık hizmetimizle, yerel iklim verilerine dayalı kişiselleştirilmiş sulama planları hazırlarız – örneğin akıllı sistemlerle maliyetlerinizi düşürür, çim sağlığını %40 artırırız. Erken müdahale ile fungal artışlar veya zararlı sorunlarını önleriz.
